مصطفى النوراني الاردبيلي
356
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
تركيبات شيميايى : در گونهاى از گياه مواد اريكولين ، كوئرسيتن و كوئرسيتانيك اسيد مشخص شده است . خواص - كاربرد : ماليدن روغن شكوفههاى آن براى تسكين درد مفاصل و رماتيسم نافع است . جوشانده شكوفههاى خلنگ براى ضد عفونى كردن و معالجه ورم مثانه و بيماريهاى مجارى ادرار مفيد است . از دم كرده برگ اين گياه براى كاهش سرفه و كمك به هضم غذا مصرف مىكنند . « 1 » علف ترنجبين به فارسى خاربز ، اشترخار و علف ترنجبين ناميده مىشود . در كُتب طبّ سنّتى با نام « حاج » آمده است و به هندى جواسا گفته مىشود . مشخصات : درختچهاى كوچك گسترده روى زمين كه بلندى آن از نيم متر تا يك متر ، خاردار است و كركهاى تيزى دارد . ريشه آن بسيار عميق مىشود تا به آب برسد . دانههاى آن در ابعاد ارزن و به رنگ سرخ است . خواص - كاربرد : از نظر خواص ، اين گياه مدرّ و مسهل است و براى سينه بسيار خوب است . جوشانده آن معرّق است . ماليدن روغن برگهاى آن براى رماتيسم خيلى نافع است و گلهاى آن براى بواسير بسيار مفيد است . عرق گياه ترنجبين اگر مدتى با مداومت خورده شود ، براى رفع سنگ كليه و مثانه تا حدودى مؤثر است . « 1 »
--> ( 1 ) - همان ، ج 7 ، ص 204 ؛ محيط اعظم ، ص 250 . ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 127 .